۞ پایگاه خبری تحلیلی صبح تازه :
به تازگی و طراوت صبحگاهی روزتان را با تازه ترین اخبار " صبح تازه " آغاز کنید .
Tuesday, 2 June , 2020
امروز : سه شنبه, ۱۳ خرداد , ۱۳۹۹ - 11 شوال 1441
شناسه خبر : 86265
  پرینتخانه » اقتصادی, بانک و بیمه تاریخ انتشار : ۲۸ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۷:۳۸ | 124 بازدید |
عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا (س) عنوان کرد:

سفته بازی، دلالی و کلاهبرداری ریشه‌های فساد در موسسات مالی

استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا (س) معتقد است که نهادهای قدرت به اسم تعاونی‌ها، نهادهای مالی ایجاد کردند؛ همزمان گروه دیگری، بخش اعظم بازار را در اختیار گرفتند و در کنار آنها شروع به فعالیت‌های سفته‌بازی کردند.
سفته بازی، دلالی و کلاهبرداری ریشه‌های فساد در موسسات مالی

حسین راغفر (متولد ۱۳۳۲)، دارای دکتری اقتصاد از دانشگاه ساسکس انگلستان، استاد اقتصاد و عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا (س)  است. وی دلیل شکل‌گیری موسسات مالی و اعتباری در ایران را حاصل تصویر غلط از نقش بخش خصوصی و تعاونی‌ها در اقتصاد ایران می‌داند. وی در گفتگو با صبح تازه، معتقد است: «نهادهای قدرت از این تعاونی‌ها بهره‌برداری و به اسم تعاونی‌ها، نهادهای مالی ایجاد کردند. همزمان گروه دیگری که متعلق به یکی از حزب‌های شناخته‌شده کشور هستند، بخش اعظم بازار را در اختیار گرفتند و در کنار آنها شروع به فعالیت‌های سفته‌بازی کردند.

راغفر با اشاره به رشد قارچ‌گونه اقتصاد مالی در دولت‌های مختلف، معتقد است: چندین بانک جدید در این دوره ایجاد شد و فرصت‌های بزرگی برای کسب سود و رباخواری برای این بنگاه‌های مالی به وجود آمد. جالب توجه است که حتی امروز که اقتصاد ایران اسیر رکود اقتصادی شده است، همچنان متقاضیان زیادی برای افتتاح شعب بانکی وجود دارد.

عمده فعالیت‌ها بسیار ناکارآمد و ضد تولید هستند، بر همین اساس عده‌ای توانستند از طریق فروش سکه و ارز، سوداگری و همچنین خرید زمین و مسکن درآمدهای زیادی کسب کنند. اکثر این سرمایه‌ها به سمت بخش‌های غیرمولد سوق پیدا کرد و افراد مختلفی در مسیر درآمدهای ربوی وارد شدند. این سوداگران سودهای بزرگی را رقم زدند؛ بدون اینکه هیچ نظارتی از سوی دستگاه‌های مربوطه باشد. آن‌ها به اسم بخش خصوصی فعالیت می‌کردند و بانک مرکزی هیچ نظارتی روی این مباحث نداشت. علت اصلی آن هم این بود که این‌گونه فعالیت‌ها مربوط به افراد و نهادهایی بود که در قدرت حضور داشتند و کماکان نیز این مشکل پابرجاست.                                        

این استاد دانشگاه در خصوص فعالیت‌های موسسات مالی و اعتباری گفت، متاسفانه اهداف فعالیت صندوق‌ها آن طور که انتظار می‌رفت تحقق پیدا نکرد. بسیاری از این صندوق‌ها بدون مجوز بودند و تعدادی از آنها هم به صورت تعاونی‌های اعتباری کار خود را شروع  کردند.

از آنجایی که هیچ نظارت جدی روی این دسته از فعالیت ها وجود نداشت، انحرافات بزرگی در فعالیت صندوق­های قرض‌الحسنه به وجود آمد و کل مفهوم به تحریف کشیده شد. در نتیجه این اتفاق، منابع مالی بزرگ مردم که در اختیار آنها قرار داشت از بین رفت. بنابراین هدف مهمی که از ایجاد این صندوق‌ها وجود داشت، یعنی برآورده کردن امکانات مالی برای گروه های کم درآمد، محقق نشد و سرمایه مردم مورد سوداگری قرار گرفت.

فعالیت این صندوق‌ها از آنجایی که مستقیم با پول در ارتباط بود و کنترل دقیقی روی آن صورت نمی‌گرفت، باعث شد تورم در جامعه افزایش پیدا کند و قیمت کالاها روز به روز بالاتر رود که همین عامل ایجاد آسیب جدی در نظام مالی کشور بود و از همه مهم­تر اعتماد عمومی مردم را که مهم­ترین مولفه است، از بین برد و به سفته بازی و سوداگری رسید تا اینکه در نهایت باعت اختلال در امنیت اقتصادی کشور شد.

مؤسسات مالی و اعتباری در ایران اغلب از دل صندوق‌های قرض‌الحسنه بیرون آمده‌اند یا با استفاده از تجربه این صندوق‌ها تشکیل شده‌اندگفت، تشکیل صندوق‌های قرض‌الحسنه روش سنتی برای گسترش اقتصاد بخش خصوصی بود؛ روشی که اکنون به بخش بزرگی از بحران اقتصادی ایران تبدیل شده است. این اتفاق در حالی در ایران دامنه‌دار شد که تحولات نوین بانکی در کشورهای توسعه‌یافته به سمتی رفته است که با استفاده از فناوری مالی به‌دنبال بالابردن استانداردها و تغییر الگوهای مالی است.

در حال حاضر  صندوق‌های زیادی در کشور فعال هستند اما به خاطر مشکلات فوق، پاسخگوی نیاز مردم نیستند. آماری که قبل از سال ۱۳۹۶ منتشر شده است نشان می‌هد هفت هزار صندوق در کشور وجود دارد، اگر این تعداد صندوق مشغول به فعالیت باشند و به درستی کار کنند قطعا شاهد وضعیت موجود در جامعه نخواهیم بود.

برخی از این صندوق‌ها که در حجم بسیار بالایی فعالیت می‌کردند و بین مردم بسیار محبوب بودند، اما به علت سفته بازی، دلالی و کلاهبرداری به فساد دچار شدند و فعالیت آنها نیز بر دیگر صندوق ها تاثیرگذاشت. با این حال هنوز هستند صندوق‌هایی که در مسیر صحیح خود حرکت می‌کنند و می‌توانند یار و یاور محرومان باشند.

اصولا رشد و گسترش  فعالیت‌های مالی  بر مبنای اعتماد شکل می‌گیرد که متاسفانه امروز این اعتماد عمومی بین مردم جامعه ما کمرنگ شده است. در سال‌های اول پس از انقلاب، فضای بسیار مناسبی بر جامعه حاکم بود و مردم به شدت به حکومت اعتماد داشتند. افراد متصدی هم اهداف متعالی را دنبال می‌کردند و فقط به فکر حل مشکل مردم بودند اما متاسفانه امروز چنین فضایی ضعیف شده است.

ما باید سیستم بانکداری کشورهای توسعه یافته را الگوی خود قرار دهیم. در سیستم مالی آن کشورها هیچ پولی رد و بدل نمی‌شود، درنتیجه تورمی به وجود نمی‌آید، از طرفی اعتباری که به واسطه آن معاملات انجام می‌شود، باعث می‌شود بنگاه‌ها نیازهای خود را به کمک یکدیگر برطرف کنند. و بقای آنها نیز حفظ شود.

ناصر جعفرزاده

|
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.